{"id":3311,"date":"2023-04-16T11:21:16","date_gmt":"2023-04-16T08:21:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/francisconun-para-konusmasi\/"},"modified":"2023-05-21T23:03:16","modified_gmt":"2023-05-21T20:03:16","slug":"francisconun-para-konusmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/francisconun-para-konusmasi\/","title":{"rendered":"Francisco d\u2019Anconia\u2019n\u0131n Para Konu\u015fmas\u0131"},"content":{"rendered":"

\u201cDemek paran\u0131n her k\u00f6tu\u0308lu\u0308\u011fu\u0308n kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu du\u0308\u015fu\u0308nu\u0308yorsunuz,\u201d dedi Francisco d\u2019Anconia. \u201cPeki, paran\u0131n k\u00f6ku\u0308nu\u0308n ne oldu\u011funu hi\u00e7 sorgulad\u0131n\u0131z m\u0131? Para bir mu\u0308badele arac\u0131d\u0131r. Ortada de\u011fi\u015f toku\u015f edilecek u\u0308ru\u0308nler, onlar\u0131 u\u0308retecek insanlar olmazsa, para da var olamaz. Para asl\u0131nda, birbiriyle i\u015f yapmak isteyen insanlar\u0131n, de\u011fere kar\u015f\u0131 de\u011fer verme ilkesinin madd\u00ee bi\u00e7imidir. \u00dcru\u0308nu\u0308nu\u0308zu\u0308 g\u00f6zya\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda isteyen m\u0131zm\u0131zlar\u0131n, ya da onu elinizden zorla alan ya\u011fmac\u0131lar\u0131n arac\u0131 de\u011fildir para. Onu ancak u\u0308retebilen insanlar mu\u0308mku\u0308n k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu mu k\u00f6tu\u0308 buluyorsunuz?<\/p>\n

\u00c7abalar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k para kabul etti\u011finizde, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7abalar\u0131ndan do\u011fmu\u015f u\u0308ru\u0308nler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onu elden \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131za dair bir taahhu\u0308tte bulunmu\u015fsunuz demektir. Paraya de\u011fer katanlar, m\u0131zm\u0131zlarla ya\u011fmac\u0131lar de\u011fildir. Okyanuslar dolusu g\u00f6zya\u015f\u0131 olsa, du\u0308nyadaki tu\u0308m silahlar\u0131n toplam\u0131 olsa, yine de c\u00fczdan\u0131n\u0131zdaki k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ekme\u011fe d\u00f6nu\u0308\u015ftu\u0308ru\u0308p yar\u0131n sa\u011f kalman\u0131z\u0131 sa\u011flayamaz. O k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131, asl\u0131nda alt\u0131n olmas\u0131 gerekirdi ya, sizin onurunuzun simgesidir. \u00dcreten insanlar\u0131n enerjisinden pay\u0131n\u0131za du\u0308\u015fendir. C\u00fczdan\u0131n\u0131z, \u00e7evrenizde paran\u0131n k\u00f6keni olan ahl\u00e2k\u00ee ilkeler konusunda temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmeyecek insanlar bulundu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r. Bunu mu k\u00f6tu\u0308 buluyorsunuz?<\/p>\n

“Hi\u00e7 u\u0308retimin k\u00f6kenini arad\u0131n\u0131z m\u0131? Bir elektrik jenerat\u00f6ru\u0308ne g\u00f6z at\u0131n, bakal\u0131m kendinize onu yaratanlar\u0131n ak\u0131ls\u0131z kabaday\u0131lar oldu\u011funu s\u00f6yleyebilecek misiniz? Tar\u0131m\u0131 ilk ke\u015ffedenlerden size miras kalan bilgiler olmaks\u0131z\u0131n bir tek tohumdan bu\u011fday \u00e7\u0131kar\u0131n da g\u00f6relim. Yiyece\u011finizi yaln\u0131zca fiziksel hareketlerle bulmaya bir \u00e7al\u0131\u015f\u0131n hele. O zaman g\u00f6ru\u0308rsu\u0308nu\u0308z ki tu\u0308m u\u0308retilen mallar\u0131n, du\u0308nyada olu\u015fmu\u015f tu\u0308m servetlerin k\u00f6keni insan zihnidir.<\/p>\n

\u201cAma siz diyorsunuz ki, para gu\u0308\u00e7lu\u0308ler taraf\u0131ndan, zay\u0131flar\u0131n aleyhine yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r! Hangi gu\u0308\u00e7ten s\u00f6z ediyorsunuz? Silah gu\u0308cu\u0308 ya da kas gu\u0308cu\u0308 de\u011fil o. Servet, insan\u0131n du\u0308\u015fu\u0308nme kapasitesinin u\u0308ru\u0308nu\u0308du\u0308r. Bu durumda para, bir motoru icat eden ki\u015fi taraf\u0131ndan, o motoru icat etmeyenlerin aleyhine mi yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r? Para zekiler taraf\u0131ndan, yoksullar\u0131n aleyhine mi kazan\u0131lmaktad\u0131r? Yetenekliler taraf\u0131ndan, beceriksizler aleyhine mi yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r? Yoksa h\u0131rsl\u0131lar taraf\u0131ndan, tembellerin aleyhine mi? Para \u00f6nce yarat\u0131l\u0131r, ancak ondan sonra ya\u011fmalan\u0131r ya da s\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lk \u00f6nce du\u0308ru\u0308st insanlar\u0131n \u00e7abalar\u0131yla yarat\u0131lmas\u0131 gerekir, buna da herkes kendi yetene\u011fi oran\u0131nda katk\u0131da bulunur. Du\u0308ru\u0308st bir insan, u\u0308retti\u011finden fazlas\u0131n\u0131 tu\u0308ketemeyece\u011fini bilen insand\u0131r.<\/p>\n

\u201cParayla al\u0131\u015fveri\u015f yapmak, iyi niyetli insanlar\u0131n kural\u0131d\u0131r. Paran\u0131n dayal\u0131 oldu\u011fu kural, her insan\u0131n kendi zihnine ve kendi \u00e7abas\u0131na sahip olmas\u0131 kural\u0131d\u0131r. Para, asla sizin \u00e7abalar\u0131n\u0131z\u0131n de\u011ferini, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendi \u00e7abas\u0131n\u0131n de\u011ferini vermeye raz\u0131 olmayan birine aktarmaz. Para size, mallar\u0131n\u0131z\u0131n ve emeklerinizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, bunlara ihtiya\u00e7 duyan insanlar\u0131n atfetti\u011fi de\u011feri getirir, ama daha fazlas\u0131n\u0131 getirmez. Para, ticarete giri\u015fenlerin zorlamas\u0131z karar\u0131yla, her iki taraf i\u00e7in de yararl\u0131 olan anla\u015fmalardan ba\u015fka tu\u0308rlu\u0308su\u0308ne izin vermez. Para sizden, insanlar\u0131n kendi yararlar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, kendi zararlar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 kabul etmenizi bekler, kendilerinin sizin sefaletinizi ta\u015f\u0131s\u0131n diye do\u011fmu\u015f yu\u0308k hayvan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmenizi, onlara verece\u011finiz \u015feyin \u2018de\u011ferler\u2019 olmas\u0131n\u0131, yaralar olmamas\u0131n\u0131 bekler, insanlar aras\u0131ndaki ortak ba\u011f\u0131n \u0131st\u0131rap de\u011fi\u015f toku\u015fu de\u011fil, mallar de\u011fi\u015f toku\u015fu olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Para sizden, zaaflar\u0131n\u0131z\u0131 insanlar\u0131n aptall\u0131\u011f\u0131na satman\u0131z\u0131 de\u011fil, istidatlar\u0131n\u0131z\u0131 insanlar\u0131n akl\u0131na satman\u0131z\u0131 ister, sunulanlar\u0131n en berbatlar\u0131n\u0131 de\u011fil, parayla al\u0131nabilece\u011fin en iyisini alman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Ve insanlar ticaretle ya\u015famaya ba\u015flay\u0131nca ve niha\u00ee karar mercii kuvvet de\u011fil, mant\u0131k olunca, kazanan hep en iyi u\u0308ru\u0308n, en iyi performans, insano\u011flunun en iyi kararlar\u0131 ve en u\u0308stu\u0308n yetenekleri olur; esasen insan\u0131n verimlili\u011finin derecesi de ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6du\u0308lu\u0308n derecesini belirler. Arac\u0131 ve simgesi para olan varolu\u015fun kural\u0131 budur. Bunu mu k\u00f6tu\u0308 buluyorsunuz?<\/p>\n

\u201cAma para yaln\u0131zca bir \u00e2lettir. Sizi istedi\u011finiz yere g\u00f6tu\u0308ru\u0308r, ama su\u0308ru\u0308cu\u0308lu\u0308\u011fu\u0308 sizden devralamaz. Size arzular\u0131n\u0131z\u0131 tatmin etme olana\u011f\u0131 verir, ama size yeni arzular kazand\u0131ramaz. Para, sebep-sonu\u00e7 kanununu ters yu\u0308z etmek isteyen, zihnin u\u0308ru\u0308nlerine el koyarak zihni silmek isteyen insanlar\u0131n k\u00e2busudur.<\/p>\n

\u201cPara, ne istedi\u011fini bilmeyen insana mutluluk sat\u0131n alamaz; de\u011fer bilmeyene bir de\u011ferler kodu veremeyece\u011fi gibi, ne arayaca\u011f\u0131na karar vermekten hep ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f birine de bir ama\u00e7 sunamaz. Para budalalara ak\u0131l sat\u0131n alamayaca\u011f\u0131 gibi, korkaklara alk\u0131\u015f, beceriksize sayg\u0131 da sa\u011flayamaz. Yarg\u0131lar\u0131n\u0131n yerine paras\u0131n\u0131 kullanarak kendinden u\u0308stu\u0308n olanlar\u0131n beyinlerini sat\u0131n almaya kalk\u0131\u015fan insan, kendinden altta olanlar\u0131n kurban\u0131 durumuna du\u0308\u015fer. Ak\u0131ll\u0131 insanlar onun yan\u0131ndan ka\u00e7ar, \u00e7evresine yaln\u0131z hilek\u00e2rlarla sahtek\u00e2rlar toplan\u0131r, bunu sa\u011flayan da, o ki\u015finin henu\u0308z ke\u015ffetmedi\u011fi bir kanun olur: o kanun, hi\u00e7 kimsenin kendi paras\u0131ndan daha ku\u0308\u00e7u\u0308k olamayaca\u011f\u0131 kanunudur. Siz bu nedenden \u00f6tu\u0308ru\u0308 mu\u0308 buna k\u00f6tu\u0308 diyorsunuz?<\/p>\n

“Paray\u0131 miras olarak devralmaya l\u00e2y\u0131k insan, ancak o paraya ihtiyac\u0131 olmayan insand\u0131r. Nereden ba\u015flarsa ba\u015flas\u0131n, nas\u0131lsa kendi servetini kazanabilecek olan insand\u0131r. E\u011fer miras\u00e7\u0131, o paraya denkse, para ona iyi hizmet eder; de\u011filse, para onu mahveder. Ama siz bu durumu seyreder, para onun ahl\u00e2k\u0131n\u0131 bozdu, dersiniz. Yoksa o mu paran\u0131n ahl\u00e2k\u0131n\u0131 bozmu\u015ftur? De\u011fersiz mirasyediye asla imrenmeyin. Onun paras\u0131 sizin de\u011fildir, zaten o paray\u0131 siz de daha iyi kullanamazd\u0131n\u0131z. O para bize payla\u015ft\u0131r\u0131lmak, bir parazit yerine du\u0308nyada elli parazit olmal\u0131, diye de du\u0308\u015fu\u0308nmeyin. Bu da o servetin alt\u0131nda yatan \u00f6lmu\u0308\u015f iyilikleri geri getiremez. Para, k\u00f6klerinden kopar\u0131l\u0131nca \u00f6len bir canl\u0131 gu\u0308\u00e7tu\u0308r. Kendine denk olamayan bir akla hizmet etmez. Siz bu nedenden \u00f6tu\u0308ru\u0308 mu\u0308 buna k\u00f6tu\u0308 diyorsunuz?<\/p>\n

\u201cPara sizin sa\u011f kalma arac\u0131n\u0131zd\u0131r. Ya\u015fam kayna\u011f\u0131n\u0131z hakk\u0131nda verece\u011finiz hu\u0308ku\u0308m, kendi hayat\u0131n\u0131z hakk\u0131nda verece\u011finiz hu\u0308ku\u0308mdu\u0308r. E\u011fer kaynak k\u00f6tu\u0308 ve yozla\u015fm\u0131\u015fsa, kendi hayat\u0131n\u0131z\u0131 l\u00e2netlemi\u015fsiniz demektir. Paray\u0131 sahtek\u00e2rl\u0131kla m\u0131 kazand\u0131n\u0131z? \u0130nsanlar\u0131n gu\u0308nahlar\u0131na, aptall\u0131klar\u0131na hizmet ederek mi kazand\u0131n\u0131z? Budalalara hizmet sunmakla, kendi yetene\u011finizin hak etti\u011finden fazlas\u0131n\u0131 elde etmeyi mi umdunuz? Bu u\u011furda standartlar\u0131n\u0131z\u0131 m\u0131 du\u0308\u015fu\u0308rdu\u0308nu\u0308z? Hor g\u00f6rdu\u0308\u011fu\u0308nu\u0308z mu\u0308\u015fteriler i\u00e7in, tiksindi\u011finiz i\u015fleri mi yapt\u0131n\u0131z? E\u011fer \u00f6yle yapt\u0131n\u0131zsa, o zaman paran\u0131z size bir anl\u0131k, bir kuru\u015fluk sevin\u00e7 bile getiremez. O zaman sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z tu\u0308m \u015feyler, size bir takdir de\u011fil, bir sitem h\u00e2line gelir, bir ba\u015far\u0131y\u0131 de\u011fil, bir ay\u0131b\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. O zaman avaz\u0131n\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kadar, para k\u00f6tu\u0308du\u0308r diye ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flars\u0131n\u0131z. Size \u00f6zsayg\u0131n\u0131z\u0131 geri getiremedi\u011fi i\u00e7in mi k\u00f6tu\u0308du\u0308r? Yozlu\u011funuzun zevkini \u00e7\u0131karman\u0131za izin vermedi\u011fi i\u00e7in mi? Paradan nefret etmenizin k\u00f6ku\u0308 orada m\u0131 yat\u0131yor yoksa?<\/p>\n

\u201cPara her zaman bir etki olarak kalacak, sebep h\u00e2line gelip sizin yerinizi hi\u00e7bir zaman almayacakt\u0131r. Para iyiliklerin u\u0308ru\u0308nu\u0308du\u0308r, ama sizi iyi k\u0131lamaz, gu\u0308nahlar\u0131n\u0131z\u0131 tel\u00e2fi edemez. Para sizin, hak etmedi\u011finiz maddi ve manevi de\u011ferleri elde etmenize yol a\u00e7amaz. Paradan nefret etmenizin k\u00f6ku\u0308 orada m\u0131 yat\u0131yor yoksa?<\/p>\n

\u201cYoksa siz, her k\u00f6tu\u0308lu\u0308\u011fu\u0308n ba\u015f\u0131, paraya duyulan a\u015fkt\u0131r m\u0131 demek istemi\u015ftiniz? Bir \u015feyi sevmek demek, onun do\u011fas\u0131n\u0131 bilmek ve sevmek demektir. Paray\u0131 sevmek de, i\u00e7inizdeki en iyi gu\u0308\u00e7leri yaratan\u0131n o oldu\u011funu, kendi \u00e7aban\u0131z\u0131, insanlar aras\u0131ndaki en parlak ki\u015filerin \u00e7abalar\u0131yla de\u011fi\u015ftirmenizin anahtar\u0131n\u0131n da o oldu\u011funu bilmek ve bunu sevmektir. Paradan nefret etti\u011fini en yu\u0308ksek sesle hayk\u0131ran ki\u015fi, kendi ruhunu be\u015f kuru\u015fa satmaya en te\u015fne olan ki\u015fidir, o zaman nefret duymakta da hakl\u0131 say\u0131l\u0131r. Paray\u0131 sevenler onun u\u011fruna \u00e7al\u0131\u015fmaya isteklidir. Onu hak edebilecek yetenekleri oldu\u011funu bilirler.<\/p>\n

\u201c\u0130sterseniz size insanlar\u0131n karakterlerine dair bir ipucu vereyim: Paray\u0131 lanetleyen insan, onu \u015ferefsizce elde etmi\u015ftir; ona sayg\u0131 duyan insan, hak ederek kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u201cBiri size paran\u0131n k\u00f6tu\u0308 oldu\u011funu s\u00f6ylu\u0308yorsa, o insandan can\u0131n\u0131z\u0131 kurtar\u0131rcas\u0131na ka\u00e7\u0131n. O s\u00f6z, yakla\u015fan bir ya\u011fmac\u0131n\u0131n ayak sesidir. \u0130nsanlar yeryu\u0308zu\u0308nde bir arada ya\u015fad\u0131k\u00e7a ve ihtiya\u00e7 da birbirleriyle i\u015f yapma y\u00f6nu\u0308nde olduk\u00e7a, e\u011fer paray\u0131 terk ederlerse tek alternatifleri bir silah\u0131n namlusu olur.<\/p>\n

\u201cAma e\u011fer para kazanmak ya da onu muhafaza etmek istiyorsan\u0131z, bu i\u015f sizden en yu\u0308ksek de\u011ferleri bekler. Cesareti, gururu ya da \u00f6zsayg\u0131s\u0131 olmayan insanlar, paralar\u0131n\u0131 hak ettiklerine inanc\u0131 olmayan, onu can\u0131 gibi korumaya niyeti olmayan insanlar, zengin olduklar\u0131 i\u00e7in \u00f6z\u00fcr dilemeye kalkanlar\u2013uzun su\u0308re zengin kalmayacaklard\u0131r. Yu\u0308zy\u0131llard\u0131r kaya oyuklar\u0131na saklanan ya\u011fmac\u0131 tak\u0131m\u0131n\u0131n do\u011fal yemleridir onlar. Servet sahibi oldu\u011fu i\u00e7in su\u00e7luluk duyan, \u00f6zu\u0308r dilemeye kalkan adam\u0131n kokusunu ald\u0131klar\u0131 anda deliklerinden \u00e7\u0131kmaya ba\u015flarlar. \u00c7abucak onu bu su\u00e7luluk duygusundan kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar\u2013sonunda can\u0131n\u0131 da al\u0131rlar\u2013o da, bunu hak etmi\u015ftir.<\/p>\n

\u201cBir de \u00e7ifte standartl\u0131 insanlar\u0131n y\u00fckseli\u015fini g\u00f6receksiniz. Bunlar kuvvete dayanarak ya\u015farlar, ama ya\u011fmalayacaklar\u0131 servetin yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de ticaretle ya\u015fayanlara ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Bunlar iyiliklerin asalaklar\u0131d\u0131r. Ahlakl\u0131 bir toplumda bunlar su\u00e7lu say\u0131l\u0131r, sizi onlara kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in yasalar, y\u00f6netmelikler \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Ama bir toplum, hakl\u0131 su\u00e7lular, yasal ya\u011fmac\u0131lar yaratmaya ba\u015flarsa, savunmas\u0131z kurbanlar\u0131n servetini \u00e7alan bu ki\u015filere kar\u015f\u0131 bir \u00f6nlem almazsa, o zaman para, kendini yaratan\u0131n intikam arac\u0131 haline gelir. Bu ya\u011fmac\u0131lar, savunmas\u0131z insanlar\u0131 soyman\u0131n bir tehlikesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc o ki\u015filerin savunma mekanizmalar\u0131n\u0131 yok edecek yasalar\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. Ama ele ge\u00e7irdikleri servet de, daha ba\u015fka ya\u011fmac\u0131lar i\u00e7in m\u0131knat\u0131s i\u015flevi g\u00f6rmeye ba\u015flar, yeni gelenler de serveti, ilk \u00e7alanlar\u0131n elinden, ayn\u0131 yolla \u00e7alarlar. B\u00f6ylece yar\u0131\u015f\u0131 kazanan, \u00fcretimde en yetenekli olan de\u011fil, gaddarl\u0131kta en ac\u0131mas\u0131z oland\u0131r. Kuvvetin standart haline geldi\u011fi yerde, katil her zaman yankesiciyi yenecektir. Ondan sonra da medeniyetin kendisi ortadan kalkar, yerini harabelere ve katliamlara b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n

\u201cO g\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131p yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek mi istiyorsunuz? Paraya bak\u0131n. Para, toplumsal de\u011ferin barometresidir. Ticaretin, iki taraf\u0131n r\u0131zas\u0131yla de\u011fil de, zorlamayla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz, \u00fcretebilmek i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey \u00fcretmeyen insanlardan izin alman\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6r\u00fcrseniz, paran\u0131n mal al\u0131p satanlara de\u011fil de, ikramlar, iltimaslar al\u0131p verenlere do\u011fru akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz, insanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmayla de\u011fil de, n\u00fcfuzla zenginle\u015fti\u011fini g\u00f6zlemlerseniz ve yasalar\u0131n\u0131z da sizi b\u00fct\u00fcn bunlardan korumuyorsa, tam tersine, o insanlar\u0131 size kar\u015f\u0131 koruyorsa, yolsuzlu\u011fun \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fini, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn kendini feda etme anlam\u0131na geldi\u011fini anlarsan\u0131z, toplumunuzun yazg\u0131s\u0131n\u0131n yok olmak oldu\u011funu anlars\u0131n\u0131z. Para \u00f6yle soylu bir ara\u00e7t\u0131r ki, silahla rekabet etmez, gaddarl\u0131kla anla\u015fmaz. Bir \u00fclkenin, yar\u0131 hak, yar\u0131 ya\u011fma ortam\u0131nda ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine izin vermez.<\/p>\n

\u201c\u0130nsanlar aras\u0131nda yokediciler belirdi\u011finde, onlar\u0131n ilk yapt\u0131klar\u0131 \u015fey paray\u0131 yok etmektir, \u00e7\u00fcnk\u00fc para, insanlar\u0131n koruyucusu ve ahlak\u00ee d\u00fczenin temelidir. Yokediciler alt\u0131nlar\u0131 yakalar, sahibine kalp bir k\u00e2\u011f\u0131t y\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131rlar. Bu b\u00fct\u00fcn nesnel standartlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, insanlar\u0131 rasgele kriterler koyanlar\u0131n kaypak g\u00fcc\u00fcne teslim eder. Alt\u0131n nesnel bir de\u011ferdi, \u00fcretilen servetin dengiydi. K\u00e2\u011f\u0131t, var olmayan bir servetin \u00fczerine konmu\u015f ipotektir, silah\u0131 da o serveti yaratmas\u0131 beklenen ki\u015filere \u00e7evirir. K\u00e2\u011f\u0131t, yasal ya\u011fmac\u0131lar\u0131n, kendilerine ait olmayan bir hesaptan kesti\u011fi \u00e7ektir ve kurbanlar\u0131n de\u011ferleriyle \u00f6denecektir. O \u00e7ekin kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, \u00fczerinde \u2018hesapta para yok\u2019 damgas\u0131yla geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnden ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/p>\n

\u201cK\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc var olman\u0131n arac\u0131 haline getirdi\u011finizde, insanlar\u0131n iyi insanlar olarak kalmas\u0131n\u0131 sak\u0131n beklemeyin. Ahlaks\u0131zlar\u0131n yemi haline gelmek \u00fczere hayatlar\u0131n\u0131 feda etmelerini beklemeyin. \u00dcretim cezaland\u0131r\u0131l\u0131r, ya\u011fmalar \u00f6d\u00fcllendirilirken, onlar\u0131n \u00fcretim yapmas\u0131n\u0131 bekleyemezsiniz. \u2018D\u00fcnyay\u0131 kim mahvediyor?\u2019 diye de sormay\u0131n. Siz mahvediyorsunuz.<\/p>\n

\u201cD\u00fcnyan\u0131n en \u00fcretken uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131 aras\u0131nda durmu\u015f, bu uygarl\u0131k ni\u00e7in \u00e7\u00f6k\u00fcyor diye merak ediyorsunuz, oysa siz onu besleyen kan\u0131, yani paray\u0131 lanetlemektesiniz. Ge\u00e7mi\u015fte vah\u015filer paraya ne g\u00f6zle bakt\u0131ysa, siz de o g\u00f6zle bak\u0131yorsunuz, ondan sonra da balta gitmemi\u015f ormanlar neden \u00fcst\u00fcm\u00fcze \u00fcst\u00fcm\u00fcze geliyor, kentlerimizi yutmaya kalk\u0131yor, diye merak ediyorsunuz. \u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca para, her zaman \u015fu ya da bu isim alt\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ya\u011fmac\u0131lar taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131nd\u0131. Bunlar\u0131n adlar\u0131 de\u011fi\u015fse de, y\u00f6ntemleri hep ayn\u0131 kald\u0131. Serveti kuvvet kullanarak kapt\u0131lar ve \u00fcretenleri k\u0131sk\u0131vrak, horlanan, \u015ferefsizle\u015ftirilmi\u015f kurbanlar durumuna soktular. Paran\u0131n k\u00f6t\u00fc oldu\u011funa dair, kendinizi hakl\u0131 g\u00f6re g\u00f6re sarf edip durdu\u011funuz o c\u00fcmle, asl\u0131nda k\u00f6le \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak servet edinilen \u00e7a\u011flardan kalm\u0131\u015f. O k\u00f6leler, bir zamanlar biri taraf\u0131ndan ke\u015ffedilmi\u015f hareketleri tekrar tekrar yapadurmu\u015f, y\u00fczy\u0131llar boyunca hi\u00e7bir \u015fey bir ad\u0131m bile ilerlememi\u015f. \u00dcretim g\u00fc\u00e7 kullanarak y\u00f6netiliyorsa ve servet fetihle ediniliyorsa, o zaman fethedilmeye de\u011fer pek fazla \u015fey yok demektir. Bununla birlikte, durgunlukla, a\u00e7l\u0131kla ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar boyunca insanlar hep ya\u011fmac\u0131lar\u0131, k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n aristokratlar\u0131n\u0131, do\u011fu\u015ftan aristokratlar\u0131, mevki aristokratlar\u0131 olarak ba\u015f tac\u0131 etmi\u015f, as\u0131l \u00fcretenleri de k\u00f6le diye, tacir diye, d\u00fckk\u00e2nc\u0131 diye ve sanayici diye horlam\u0131\u015f durmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u201c\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u015ferefine, tarihte ilk ve tek kez, bir para \u00fclkesi vard\u0131 ve bu anlamda Amerika’ya daha b\u00fcy\u00fck, daha sayg\u0131l\u0131 bir \u00f6vg\u00fcde bulunamam: bir ak\u0131l, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00fcretim, ba\u015far\u0131 \u00fclkesi. \u0130lk kez, insan\u0131n akl\u0131 ve paras\u0131 \u00f6zg\u00fcr b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve fetih yoluyla servet yoktu, sadece \u00e7al\u0131\u015farak servet vard\u0131 ve k\u0131l\u0131\u00e7 ustalar\u0131 ve k\u00f6leler yerine, servetin ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131s\u0131, en b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i, en y\u00fcksek insan tipi -kendi kendini yeti\u015ftiren adam- Amerikan sanayicisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

E\u011fer bana Amerikal\u0131lar\u0131n en fazla gurur duymalar\u0131 gereken \u015feyin ne oldu\u011funu sorarsan\u0131z, bunun, \u2018para yapmak\u2019 s\u00f6z\u00fcn\u00fc icat etmeleri oldu\u011funu s\u00f6ylerim, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, di\u011fer her \u015feyi de i\u00e7eriyor. Daha \u00f6nce d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir ulusu ya da dili, bu s\u00f6z\u00fc kullanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar serveti her zaman statik bir varl\u0131k olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, ya ona el konur, ya dilenilir, ya miras kal\u0131r, ya payla\u015f\u0131l\u0131r, ya ya\u011fmalan\u0131r ya da ikram olarak verilir, demi\u015flerdir. Servetin \u00f6nce yarat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ilk anlayanlar Amerikal\u0131lar olmu\u015ftur. \u2018Para yapmak\u2019 s\u00f6z\u00fc, insanl\u0131k ahlak\u0131n\u0131n temelini yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u201cAma yine de, ya\u011fmac\u0131 k\u0131talarda ya\u015fayan \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f k\u00fclt\u00fcrler, Amerikal\u0131lar\u0131 bu s\u00f6z y\u00fcz\u00fcnden k\u0131nam\u0131\u015flard\u0131r. \u015eimdi de ya\u011fmac\u0131 kesimi, en gurur verici ba\u015far\u0131n\u0131z\u0131 bir utan\u00e7 olarak, zenginli\u011finizi bir su\u00e7 olarak, b\u00fcy\u00fck sanayicilerinizi kapka\u00e7\u00e7\u0131 olarak, harika fabrikalar\u0131n\u0131z\u0131 kas g\u00fcc\u00fcn\u00fcn eseri olarak, M\u0131s\u0131r Piramitleri gibi k\u0131rba\u00e7 alt\u0131nda inleyen k\u00f6leler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6rmenizi istemektedir. Size dolar\u0131n g\u00fcc\u00fcyle k\u0131rbac\u0131n g\u00fcc\u00fc aras\u0131nda hi\u00e7bir fark g\u00f6rmedi\u011fini s\u00f6yleyen hain, bu fark\u0131 kendi k\u0131\u00e7\u0131nda hissederek tan\u0131mal\u0131d\u0131r, ki kan\u0131mca tan\u0131mas\u0131 da yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n

\u201cParan\u0131n t\u00fcm iyi \u015feylerin kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffedece\u011finiz g\u00fcne kadar, kendi mahvolu\u015funuzu davet ediyorsunuz demektir. Para insanlar\u0131n birbiriyle i\u015f yapma arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, insanlar paran\u0131n arac\u0131 haline gelir. Ya kan, k\u0131rba\u00e7, silah\u2013 ya da dolar. Kendiniz se\u00e7in. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir se\u00e7enek yok, zaman\u0131n\u0131z da t\u00fckeniyor.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":3165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[102],"tags":[112],"class_list":["post-3311","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-atlas-vazgecti","tag-anasayfa"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.objectivistnetwork.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}